पुणे:
मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवेवर प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी एक आनंदाची बातमी आहे. गेल्या अनेक वर्षांपासून चर्चेत असलेला आणि अभियांत्रिकीचे आव्हान मानला जाणारा ‘मिसिंग लिंक’ (Missing Link) प्रकल्प आता पूर्णत्वाकडे सरकला आहे. २०२६ पर्यंत हा प्रकल्प प्रवाशांसाठी खुला होणार असून, यामुळे मुंबई-पुणे प्रवासाचा वेग वाढण्यासोबतच प्रवास अधिक सुरक्षित होणार आहे.
काय आहे हा ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्प?
२००२ मध्ये मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्ग (Expressway) पूर्ण झाला, मात्र खंडाळा घाटातील ६ किलोमीटरच्या वळणावळणाच्या रस्त्यामुळे वाहनांचा वेग मंदावत असे. या नैसर्गिक अडथळ्याला दूर करण्यासाठी आणि प्रवासाचा वेळ वाचवण्यासाठी ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्पाची संकल्पना मांडण्यात आली. २०१७ मध्ये याला मंजुरी मिळाली आणि २०१९ पासून प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात झाली.
प्रकल्पाची प्रमुख तांत्रिक वैशिष्ट्ये
हा प्रकल्प केवळ रस्ता नसून आधुनिक विज्ञानाचा एक उत्कृष्ट नमुना आहे. याची काही खास वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
केबल स्टेड ब्रिज: या प्रकल्पात ६५० मीटर लांबीचा एक भव्य केबल स्टेड पूल उभारण्यात आला आहे.
उंच खांब: या पुलाच्या खांबांची उंची १८२ मीटर आहे, जी जगातील सर्वाधिक उंचीच्या खांबांपैकी एक मानली जाते.
दरीची खोली: हा पूल तब्बल १३२ मीटर खोल दरीवर उभारण्यात आला आहे.
८ पदरी मार्ग: वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी दोन्ही बाजूंना ४-४ अशा एकूण ८ मार्गिका (Lanes) आहेत.
बोगदे: यात दोन मुख्य बोगदे आहेत. पहिला बोगदा १.७५ किमी (खोपोली एक्झिट जवळ) आणि दुसरा मुख्य बोगदा ८.९२ किमी लांबीचा आहे.
निसर्ग आणि आपत्तीशी दोन हात करण्याची क्षमता
हा प्रकल्प पुढील १०० वर्षांचा विचार करून अत्यंत भक्कमपणे उभारण्यात आला आहे.
भूकंपरोधक: हा पूल ६.५ रिश्टर स्केलपर्यंतचे भूकंपाचे धक्के सहज सहन करू शकतो.
वाऱ्याचा वेग: ताशी २५२ किलोमीटर वेगाने वाहणाऱ्या वादळी वाऱ्यातही हा पूल स्थिर राहण्यास सक्षम आहे.
बांधकाम साहित्य: या अवाढव्य निर्मितीसाठी ३६ हजार टन लोखंड आणि ४० हजार टन सिमेंटचा वापर करण्यात आला आहे.
प्रवाशांना होणारे थेट फायदे
१. वेळेची बचत: मुंबई-पुणे प्रवासातील वेळ तब्बल २५ मिनिटांनी कमी होईल.
२. सुरक्षित प्रवास: घाटातील तीक्ष्ण वळणे कमी झाल्यामुळे अपघातांचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात घटेल.
३. कमी अंतर: बोगद्यांमुळे प्रवासाचे एकूण अंतर ६ किलोमीटरने कमी होणार आहे.
४. कोंडीतून सुटका: पावसाळ्यात किंवा सुट्ट्यांच्या दिवशी घाटात होणारी वाहतूक कोंडी आता इतिहास जमा होईल.
प्रकल्पाचा प्रवास (थोडक्यात)
२००२: द्रुतगती मार्ग पूर्ण, पण घाटामुळे वेग मंदावला.
२०१७: प्रकल्पाला प्रशासकीय मंजुरी.
२०१९: बोगद्याच्या कामाला सुरुवात.
२०२१-२२: केबल स्टेड पुलाच्या कामाला प्रारंभ.
२०२६: प्रकल्प पूर्ण होऊन प्रवासाला नवी दिशा मिळणार.
गेल्या ४-५ वर्षांपासून २ हजारांहून अधिक कामगार रात्रंदिवस झटून हा प्रकल्प साकारत आहेत. ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर महाराष्ट्र पायाभूत सुविधांच्या क्षेत्रात एक नवा मैलाचा दगड प्रस्थापित करेल यात शंका नाही.
